« September 2006 | Main | November 2006 »
October 31, 2006
Περί Μάγων
Αφού έρχεται ο Μέγας Μάγος να μας εξαφανίσει ας δώσω φόρο τιμής στον δικό μου αγαπημένο μάγο.
(και το απαραίτητο βίντεο για όσους δεν τον ξέρουν.)
Γιατί να διακωμωδείς την τέχνη σου είναι πολύ πιο δύσκολο από το να την εκτελείς...
Posted by Basileios at 5:08 PM | Comments (0)
October 28, 2006
'So Long, See You Tomorrow', William Maxwell
Όπως όμως η μνήμη του ανθρώπου χτίζεται κάθε φορά που την αναπολούμε με γεγονότα και αισθήσεις πέρα από τον βασικό σκελετό που προσφέρει η μνήμη έτσι και οι εικόνες, τα τραπουλόχαρτα, μέσα στις 130 σελίδες του So Long, See You Tomorrow προσφέρουν τροφή για την φαντασία του αναγνώστη που καλείται να ολοκληρώσει ολόκληρο το δράμα από όλα τα κενά που αφήνονται ξεθωριασμένα.
Και μέσα στις 13 σελίδες συμβαίνουν τόσο πολλα... Μια δολοφονία, ένας έρωτας, μια σειρά από προσωπικές δυστυχίες, μια φιλία και η καταστροφή της και πάνω από όλα μια ενοχή για όλα όσα δεν έγιναν από τον προ-έφηβο αφηγητή τότε και που τον κρατούν δέσμιο τους πολλά χρόνια μετά.
Το So Long, See You Tomorrow δεν είναι ένα βιβλίο για νέους ανθρώπους μα κάπου προϋποθέτει μια μεγάλη εμπειρία ζωής για να καταλάβει κανείς την αξία του και τις λεπτομέρειές του. Γράφτηκε άλλωστε από τον William Maxwell στα 72 του χρόνια και καθρεφτίζεται η ανάγκη του σ' αυτό το βιβλίο, σε κάθε πρόταση. Ήταν ένα βιβλίο που έπρεπε να γράψει... Στο διάβολο όλοι οι αναγνώστες.
Posted by Basileios at 3:50 PM | Comments (2)
October 26, 2006
State of Mind
Posted by Basileios at 12:42 PM | Comments (2)
October 24, 2006
'Shalimar the Clown', Salman Rushdie
Στην υποθετική περίπτωση που ο νέος συγγραφέας Salman Rushdie έκανε το συγγραφικό του ντεμπούτο με το Shalimar the Clown θα έγραφα για έναν φαινομενικά πολλά υποσχόμενο συγγραφέα που καταφέρνει να συγκεράσει αριστοτεχνικά πολλές αρετές μέσα σε ένα φλύαρο κατά τμήματα βιβλίο.
Όμως ο Rushdie είναι σήμερα 60 χρόνων και έχουν περάσει από την πένα του αριστουργήματα όπως το Midnights Children, το Satanic Verses, το μυστηριώδες Grimus και το καταπληκτικό Shame - που είναι και το πιο κοντινό σε σχέση και διάρθρωση με τον Shalimar the Clown - και έτσι ο Shalimar the Clown φαίνεται να σκιάζεται σε βάθος χρόνου από τα υπόλοιπα.. Βέβαια έχουν περάσει και τα σχετικώς απαράδεκτα δυο προηγούμενα βιβλία του (για μένα) Ground Beneath her Feet και Fury αλλά φαίνεται εκείνη ήταν η περίοδος που ήταν απασχολημένος με την σχέση του με την Padma (βγήκε και η Λαμπίρη μέσα μου...).
Το Shalimar the Clown είναι μια μελέτη της μικρο-τρομοκρατίας, δηλαδή της τρομοκρατίας σε προσωπικό, ατομικό, επίπεδο. Ο Rushdie βέβαια, γνωρίζει καλά τα αποτελέσματα που έχει η μικρο-τρομοκρατία πάνω στους ανθρώπους και υπό μία έννοια είναι μια προσωπική μελέτη για τον πως ζυμώνεται ένας τρομοκράτης πίσω από καθαρά προσωπικά βιώματα που στήνουν το όπλο, το μαχαίρι, την βόμβα, το αεροπλάνο στο χέρι του. Ίσως σε μερικά τμήματα κάποια πράγματα να φαίνονται προφανή σαν ιδέες, όμως το 'προφανές' μερικές φορές χρειάζεται περισσότερη διαφήμιση από το μη-προφανές γιατί υποβιβάζεται από την ίδια του την προφάνεια.
Εκτός από την μικρο-τρομοκρατία αυτή είναι μια ιστορία για το Κασμίρ, το οποίο με την πολιτική και γεωγραφική του θέση θέτει ουσιαστικά την σκηνή για ολόκληρο το έργο. και ταυτόχρονα είναι μια ιστορία ενός Γερμανο (Γαλλό;)-Αμερικάνου διπλωμάτη που είναι ο κατ' εξοχήν 'Ήρωας' του έργου σε αντίθεση με όλους τους αντι-ήρωες που κυριαρχούν στην πλοκή. Όλα μέσα στον Shalimar the Clown συνδέονται μεταξύ τους με μεταξένια νήματα και μια κίνηση του ενός προσώπου έχει σχέση με όλα τα υπόλοιπα. Τίποτε δεν γίνεται τυχαία.
Με το Shalimar the Clown έχουμε σίγουρα μια επιστροφή στον 'παλιό καλό' Rushdie αλλά στον ώριμο Rushdie φαίνεται να λείπει η ζωντάνια και η μαγεία που είχαν τα παλιά έργα του και ακόμα και η γραφή του φαίνεται να είναι πιο καθημερινή από ότι ήταν πριν 20 χρόνια. Κάθε βιβλίο του είναι όμως για μένα σημαντικό γεγονός, και θα περιμένω πλέον το επόμενο, που - για το καλό του - ελπίζω να αργήσει.
Posted by Basileios at 9:16 AM | Comments (2)
October 20, 2006
Το Συνωμοτικό Σύμπαν
"Έμαθα νωρίς στην ζωή μου να μην είμαι παρανοϊκός, να πιστεύω στις συμπτώσεις αλλά να μην περιμένω τις συμπτώσεις, να μην κρατώ σημασία πίσω από ανόητες κοσμικές ή ανθρώπινες συνομωσίες. Μερικές φορές – ή ίσως και πάντα – τα πράγματα γίνονται γιατί πρέπει να γίνουν, γιατί η σειρά τους και η αιτιότητά τους είναι τέτοια που τα κάνει να γίνονται. Τίποτε δεν γίνεται από μόνο του στο Σύμπαν, τίποτε δεν δημιουργείται από το τίποτε, τίποτε δεν στηρίζεται σε μυστικές κρυμμένες μεταβλητές θεωρίες και παραμέτρους που παίζουν πίσω από την πλάτη μας. Είχα διαβάσει κάποτε για μια κοσμοθεωρία ενός Εβραίου επιστήμονα που προσπάθησε να εξηγήσει την αβεβαιότητα της κβαντικής μηχανικής και του μικρόκοσμου, του μικροσύμπαντος, με βάση μεταβλητές που είναι κρυμμένες από μας, τους παρατηρητές και τους ανωρώπους που ζουν σε αυτό το κόσμο, αλλά ακόμη και την συνείδηση του ίδιου του Σύμπαντος. Αυτές οι κρυμμένες μεταβλητές του παρανοϊκού Σύμπαντος εξηγούσαν την αρχή της αβεβαιότητας, τις πιθανότητες, τον διισμό ύλης και κυμάτων και τελικά τελικά την ίδια μας την ύπαρξη. Ήταν Εβραίος, ήταν και κομμουνιστής. Πέρασε την ζωή του διωκόμενος. Ήταν φυσικό να μιλάει για ένα συνωμωτικό σύμπαν που κρύβει από τον ίδιο του τον εαυτό παραμέτρους που θα εξηγούσαν την λειτουργία των συστατικών του. Τον φαντάζομαι να γυρνά σπίτι του από το πανεπιστήμιο, κάθε φορά από διαφορετικό δρόμο, κάθε βράδυ κοιτώντας πίσω του για κατασκόπους και χαφιέδες που θα κρατούσαν κρυφό το μέλλον του από τον ίδιο. Πως να είσαι αντικειμενικός στις απόψεις σου, ακόμη και για το ίδιο το Σύμπαν μετα; "
Posted by Basileios at 12:25 PM | Comments (1)
October 19, 2006
Μερικές φορές αναρρωτιέμαι πια γιατί προσπαθώ τόσο σκληρά...
...αλλά αν δεν προσπαθούσα, θα βαριόμουν αφόρητα.
Posted by Basileios at 1:15 PM | Comments (5)
October 12, 2006
To Nobel στον Orhan Pamuk
Aκριβώς όπως δεν είχα προβλέψει το Νομπέλ λογοτεχνίας για φέτος πάει στον γείτονά μας Orhan Pamuk. Θα μπορούσαν να επιλέξουν και χειρότερα ομολογώ.
Σκέφτομαι πάντως πως όταν δίνεις ένα Νομπέλ λογοτεχνίας σε έναν άνθρωπο που είναι μόλις 54 χρόνων ουσιαστικά καταστρέφεις την καριέρα του (αλλά φτιάχνεις το πορτοφόλι του...).
Posted by Basileios at 5:28 PM | Comments (5)
October 9, 2006
'Hot Rats', Frank Zappa. 37 χρόνια
Αύριο κλείνουν 37 χρόνια από την έκδοση του Hot Rats του Frank Zappa, ενός δίσκου που μάλλον έχει το ρεκόρ παιξίματος από την δισκοθήκη μου. Δεν είναι ο μόνος δίσκος του Zappa που λατρεύω και ίσως να μην είναι και ο καλύτερος όλων, αλλά κερδίζει λόγω της ευκολίας με τον οποίο ακούγεται σχεδόν σε κάθε στιγμή. Για πολλούς ένα και μόνο άκοσυμά του άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο σκέφτονται τα ροκ τους ακούσματα, και αν και έχουν περάσει 27 χρόνια και οι τεχνολογικές δυνατότητες είναι πλέον πολύ μεγαλύτερες (το Hot Rats ήταν ο πρώτος δίσκος με χρήση 16 καναλιών κατά την εγγραφή) το συνόλο του δύσκολα ξεπερνιέται σαν εντύπωση.
Peaches en Regalia. Την πρώτη φορά που άκουσα το Peaches en Regalia ένιωσα κάπως περίεργα και άβολα. Το κομμάτι μου φάνηκε σε πολλά τμήματά του λειψό και πολύ σύντομο, περιμένεις μια ένταση στην συνέχεια του η οποία ποτέ δεν έρχεται και απλώς τελειώνει με ένα fade out πάνω εκεί που ξεκινάει ο ρυθμός με το κλαρινέτο (μα κλαρινέτο σε ροκ κομμάτι!;). Όμως τελικά όσο το ακούς καταλαβαίνεις πως είναι just the right size και το fade out σε οδηγεί μαλακά στον εντελώς διαφορετικό χώρο του επόμενου κομματιού. Σήμερα είναο ήχος με τον οποίο χτυπά το κινητό μου.
Willie the Pimp. To μόνο κομμάτι στο δίσκο που δεν είναι ορχηστρικό αφού στην αρχή του κομματιού τραγουδάει ο Captain Beefheart. Aλλά κάποιο λάθος πρέπει να έχει γίνει... Ο Captain Beefheart δεν τραγουδάει. Η φωνή με το έυρος των 4 1/2 οκτάβων είναι ένα απλό όργανο στην σύνθεση του Zappa που χρησιμοποιείται στο τραγούδι με όμοιο τρόπο όπως χρησιμοποίησε ο Beethoven φωνή στην 9η του.
Son of Mr Green Genes To προσωπικό μου favorite από όλο το δίσκο είναι ένα remake του Mr. Green Genes από προηγούμενο άλμπουμ, αλλά ο ήχος, η ένταση και ο ρυθμός λίγο σχέση έχουν με το ορίτζιναλ. Εδώ τα πράγματα είναι δυναμικά, ο ήχος σε πολλά σημεία είναι ένα πολεμικό εμβατήριο με jazz chord progressions. To τελος του κομματιού δείχνει την μεγαλοφυία του Zappa και την σημασία στην παραμικρή λεπτομέρεια.
Little Umbrellas. 'Ενα πολύ laid back κομμάτι που ξεχωρίζει τόσο για τα περίεργα ακόρντα όσο και για το ότι είναι το λιγότερο ροκ από όλο το άλμπουμ.
The Gumbo Variations 17 λεπτά από δυναμικά σόλο σαξόφωνου, βιολιού, μπάσσου, και ντραμς που συνδέονται γύρω από την κιθάρα του Zappa. Μοιάζει σαν live κομμάτι μιας καλοδουλεμένης ορχήστρας αλλά δεν είναι. 17 λεπτά είναι λίγα γι' αυτό το κομμάτι που θυμίζει τα τεράστια κομμάτια του John Coltrane.
It Must Be a Camel Και όντως έτσι πρέπει να είναι... Το άμπουμ τελειώνει με το πιο jazz κομμάτι του δίσκου σε έναν μελωδικό ρυθμό με την κατάλληλη δόση από το κάθε όργανο που συμμετέχει αποχαιρετώντας τον ακροατή.
Δεν είναι εύκολο να αναλύσει κανείς τις λεπτομέρειες από κάθε κομμάτι που είναι τόσο πολλές (και βέβαια μουσικολόγος δεν είμαι). Για τους φίλους του Zappa είναι σίγουρα ένα έργο-σταθμός . Γι αυτούς που δεν ξέρουν το έργο του Zappa η καλύτερη αφετηρία.
Posted by Basileios at 11:04 AM | Comments (6)
October 5, 2006
Εκδότες
Στέλνωντας ο Graham Greene το χειρόγραφό του Travels with my Aunt στους αμερικάνους εκδότες του λαμβάνει τηλεγράφημα:
'Terrific Book, but we''ll need to change the title',
στο οποίο απάντησε.
'Νο need to change title. Easier to change publishers'.
Posted by Basileios at 1:12 PM | Comments (1)
October 3, 2006
'Middlemarch', George Eliot
Το Middlemarch είναι μια σειρά από ιστορίες και χαρακτήρες χωρίς έντονη πλοκή. Όλα είναι ομαλά, συνηθισμένα καθημερινά. Ο κόσμος είναι στηριγμένος στις εντάσεις και τα πάθη της αλληλεπίδρασης των χαρακτήρων που ξεπηδούν τόσο ζωντανοί από το έργο όσο λίγοι συγγραφείς μπορούν να δώσουν. Τι κι αν το γράψιμο της George Eliot είναι 'παλιό' όταν διαβάζοντας την νιώθεις να βλέπεις μια ευφυία και ένα στήσιμο του δράματος που λείπουν από την σημερινή λογοτεχνία.
Η George Eliot γράφει σκληρά αγγλικά. Τίποτε στο γράψιμό της δεν είναι περιττό, όλα παίζουν τον ρόλο τους και όλα είναι στημένα με ένα μηχανιστικό πλάνο γεμάτο με επιστημονικού τύπου εξηγήσεις και συνθέσεις. Όταν εκδόθηκε το βιβλίο κάπου στο 1870 δεν θα ήταν πολλοί εκείνοι που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν την εξέλιξη της ανάγνωσης έυκολα. Ήταν - και είναι - ένα δύσκολο, σχεδόν λόγιο βιβλίο.
Όπως είπα το βιβλίο δεν έχει πλοκή. Έχει όμως πολλά θέματα και θέσεις που στήνονται πίσω από βασικά μοτίβα ανθρωπίνων σχέσεων που παραμένουν αναλλοίωτα ακόμη και σε εποχές αλλαγών. Η ψυχανάλυση της George Eliot στους χαρακτήρες της είναι απίστευτα πετυτχημένη.
"Marriage is so unlike everything else. There is something even awful in the nearness it brings. Even if we loved some one else better than--than those we were married to, it would be no use" ..."I mean, marriage drinks up all our power of giving or getting any blessedness in that sort of love. I know it may be very dear--but it murders our marriage-- and then the marriage stays with us like a murder--and everything else is gone. "
Posted by Basileios at 10:03 AM | Comments (2)
October 2, 2006
Προβλέψεις για το φετινό Νόμπελ Λογοτεχνίας
Ήλθε πάλι ο Οκτώβριος και τα στοιχήματα σε κάποιους κύκλους λύνουν και δένουν... Ας γίνω φετος εντελώς ρεζίλι δημοσιοποιώντας την λίστα μου των πέντε ατόμων που θα έπαιζα στην William Hill (if I were a betting man).
- Thomas Pynchon . Δεν το πολυπιστεύω βέβαια, αλλά υπάρχει μια πιθανότητα να το 'σηκώσει΄. Το αποκλείω να παραλάβει το βραβείο αν συμβεί.
- Salman Rushdie . Έχει πολλές πιθανότητες να το πάρει μια μέρα και μάλλον πλέον ηρέμησαν τα πράγματα με την fatwa.
- Νάνος Βαλαωρίτης Ακούγεται σαν έκπληξη; Δεν νομίζω.
- Carlos Fuentes Χωρίς σχόλια.
- Mario Vargas Llosa O αγαπημένος μου Περουβιανός σε νέες περιπέτειες (τι τις ήθελε τις εκλογές;).
Θα ήθελα να συμπεριλάβω και τρία αναπληρωματικά ονόματα στην λίστα μου: A.S Byatt, Margaret Atwood, Edna O' Brien (με την Edna O' Brien να είναι μια από τις αγαπημένες μου προτιμήσεις).
Posted by Basileios at 3:14 PM | Comments (3)