« 'The Magus', John Fowles | Main | 20,000 λέξεις υπό το κείμενο »
August 10, 2006
'Η μυστηριώδης φλόγα της βασίλισσας Λοάνα', Ουμπέρτο Έκο
Σε μια γωνιά της βιβλιοθήκης μου έχω μαζεμένα - σχεδόν - όλα τα βιβλία του Ουμπέρτο Έκο. Πρωτοδιάβασα το Όνομα του Ρόδου το 1986 και ο θαυμασμός μου για τον συγγραφέα έμεινε σχεδόν αμετάβλητος ως και σήμερα. Πως θα μπορούσε κάποιος που έγραψε ένα αριστούργημα να γράφει άσχημα; Έτσι δεν είναι;
Όμως, μετά το Όνομα του Ρόδου ακολούθησε το κουραστικό Εκκρεμές του Φουκώ, το αδύναμο Νησί της Επόμενης Μέρας και τώρα η εντελώς απογοητευτική Λοάνα. Αυτό είναι με διαφορά το χειρότερο από τα βιβλία του που έχω διαβάσει, όχι τόσο επειδή συμβαίνει κάτι λάθος με την ιστορία, αλλά επειδή το σύνολο δένει άσχημα την χιλιοειπωμένη (με διαφορετικό τρόπο πρέπει να ομολογήσω) ιστορία της διήγησης ανθρώπου σε κώμα.
Η Λοάνα παίζει με ένα θέμα πολύ αγαπητό στον Έκο τον συγκερασμό 'λόγιας' και πόπ κουλτούρας μέσα σε έναν άνθρωπο που ψάχνει να βρεί την χαμένη μνήμη του μέσα από τα ψήγματα του παρελθόντος. Ταυτόχρονα είναι και το πιο ιταλικό από τα έργα του, όχι μόνο γιατί αναφέρεται σε αντικείμενα της ιταλικής ποπ κουλτούρας της δεκαετίας του 40 (πολλά από τα κόμιξ είχαμε και μεις στην Ελλάδα) αλλά και γιατί ταυτόχρονα ασχολείται και με την ιταλική συνείδηση τον καιρό του φασισμού και του πολέμου.
Ακούγεται ενδιαφέρον; Σίγουρα, αλλά οι 590 σελίδες της ελληνικής έκδοσης είναι πάρα πολλές για να κρατήσουν το ενδιαφέρον για ένα τέλος που είναι λίγο πολύ προδιαγεγραμμένο από την πρώτη σελίδα.
Posted by Basileios at August 10, 2006 6:50 AM
Comments
Σε γενικές γραμμές, συμφωνώ και θαυμάζω " το κουράγιο σας" να χαρακτηρίσετε ένα βιβλίο του Έκο " απογοητευτικό". Θα πείτε, εδώ εσύ τολμάς να κρίνεις τον Τζόϋς, σωστό, μόνο που με τα κλασικά έργα η αμφισβήτηση μοιάζει με αυτή που δείχνουμε προς τον πατέρα μας. :-)
Για να επιστρέψω στο βιβλίο, η "Λοάνα" πάσχει από πλοκή και δομή όμως έχει συγκινητικά κομμάτια βιβλιοφιλικά και οι περιγραφές του παρελθόντος και της ιταλικής εξοχής είναι σχεδόν συγκινητικές.
Ο Έκο μας "κακόμαθε" με το "Ρόδο" που είχε απ'όλα: πλοκή, σφιχτό δέσιμο, ισχυρές δόσεις εγκυκλοπαιδισμού. Στη "Λοάνα" ίσως θέλησε να γράψει άλλου τύπου μυθιστόρημα όμως δεν ήταν έτοιμος να αφήσει κατά μέρος την πλοκή που κάνει ένα μυθιστόρημα πιο πασιάρικο.
Μου άρεσε πολύ πιο πολύ από το "Νησί" πάντως.
Posted by: Aθήναιος at August 10, 2006 8:17 AM
ίσως θα έπρεπε να καθυστερεί περισσότερο να τελειώσει τα έργα του...
Posted by: Basileios at August 10, 2006 8:48 AM
Άφησα ένα σχόλιο πριν, γιατί δεν εμφανίζεται;
Posted by: Μαύρος Γάτος at August 10, 2006 12:44 PM
δεν βρίσκω κάτι... πότε το άφησες;
Posted by: Basileios at August 10, 2006 12:47 PM
οποτε ακουω για καινουργιο βιβλιο του Εκο μου ερχεται στο νου η αποτιμηση (ή μηπως επιτιμηση) του Αρανιτση για το εργο του Ιταλου τον οποίο αποκαλεσε ευθεως 'απατεωνα'.
Posted by: catrame at August 10, 2006 1:03 PM
I wouldn't go that far. To όνομα του Ρόδου συγχωρεί πολλά πράγματα...
Posted by: Basileios at August 10, 2006 1:07 PM
Μάλλον κάπου παράπεσε το σχόλιο, κρίμα γιατί το έγραφα αρκετή ώρα. Με λίγα λόγια, έλεγα ότι ο Έκο είναι ο αγαπημένος μου συγγραφέας... Το Εκκρεμές του Φουκώ όμως πράγματι δεν διαβάζεται, και νομίζω πως φταίει η κάκιστη μετάφραση. Το Νησί είναι υπέροχο από κάθε πλευρά. Όσο για την Φλόγα της Πριγκήπισσας Λοάνας, δεν γράφτηκε για να έχει ενδιαφέρον και αγωνιώδες τέλος, όπως λέει ο Βασίλειος! Δεν μπορέι κανείς να το συγκρίνει με τα "πονήματα" του Νταν Μπράουν.... Η φλόγα της Λοάνας είναι ένα πανέμορφο βιβλίο που μιλάει για την γλυκιά νοσταλγία της παιδικής ηλικίας και για τον ήρεμο απολογισμό ενός ανθρώπου που έζησε την ζωή του μπροστά στο τέλος.
Καλό βράδυ
Posted by: Μαύρος Γάτος at August 10, 2006 9:48 PM
Μη με παρεξηγεις Μάυρε γάτε. Επ' ουδενί δεν συγκρίνω τον Εκο με τον τυχαίο Νταν Μπραουν. Και επειδη τον ανέφρες να πως μόνο πως θεωρώ το Εκκρεμές του Φουκώ που πραγμα΄τεύεται το ίδιο σχε΄δον θέμα απείρως καλύτερο από την τυχάια ιστορία του κώδικα ντα βιντσι. (και το εκκρμές στου φουκώ το έχω διαβάσει ΚΑΙ στα αγγλικά για τον φόβο της κακής μετάφρασης που είπες και συ).
(Το Νησί πάσχει από μετάφραση πολύ περισσότερο.)
Η λοάνα με απογοήτευσε όμως, το ξαναγράφω. Όπως και συ λες ειναι ο ήρεμος απολογισμός και η αγωνία του τέλους στην ζωή ενός ανθρώπου και αυτό το κομμάτι όπως και το κομμάτι της μνήμηας απο χαρ΄τί ήταν το καλύτερο. Είχε όμως επίπεδα (σίγουρα ο Εκο είναι πολυ-επίπεδος σε ότι γράφει) που δεν δούλευαν, δεν έδεναν καλά και που προκάλεσαν την απογοήτευση μου.
Posted by: Basileios at August 11, 2006 9:32 AM
My two pennies:
O Εκο δεν γράφει μυθιστορήματα. Ντύνει με μορφή μυθιστορήματος ένα γνωστικό αντικείμενο:
τις αιρέσεις του μεσαίωνα στον Ρόδο, τον εσωτερισμό στον Φουκώ και την ποπ κουλτούρα των παιδικών του χρόνων στη Λοάνα. Αυτά τα τρία έχω διαβάσει. Το Φουκώ πολλές φορές μάλιστα, όχι σαν μυθιστόρημα αλλά σαν εγκυκλοπαίδεια.
Η Λοάνα ήταν πιο συναισθηματική αν τη συγκρίνει κανείς με το Φουκώ. Το δε Ρόδο τραβάει γιατί έχει σασπένς.
Μ' αυτά κατά νου αγαπάω τον Εκο γιατί μας παραμυθιάζει με την καλή έννοια, κάνοντας την ακαδημαϊκή γνώση παραμύθι.
Posted by: Χαρτοπόντικας at August 11, 2006 3:11 PM
Χαρτοπόντικα το σχόλιοσου μου άρεσε πάρα πολύ και εν μέρει συμφωνώ. Η διαφωνία μου αφορά μόνο το γεγονός ότι το εγχείρημά του δεν είναι πάντα πετυχημένο. Δεν είναι το σασπένς που κάνει το όνομα του ρόδου μοναδικό, και το τέλος του φουκώ ίσως να ήταν πολύ πιο συναισθηματικό κι από την λοάνα.
Posted by: Basileios at August 11, 2006 3:30 PM
Κατ'αρχάς να πω ότι χαίρομαι πολύ που ανακάλυψα αυτό το blog.
Δεύτερον, όταν διάβασα το Όνομα του Ρόδου κάτι χρόνια πριν με συνεπήρε, μου άρεσε πολύ και το Εκκρεμές του Φουκώ το οποίο διάβασα στο πρωτότυπο και χρόνια αργότερα στα αγγλικά, έχω και την ελληνική μέτάφραση αλλά ομολογώ ότι δεν κατάφερα να διαβάσω περισσότερο από 10 σελίδες μια και η μετάφραση ήταν κυριολεκτικά ακατανόητη στα πρώτα κεφάλαια. Από εκεί και πέρα δεν κατάφερα να ενθουσιαστώ με βιβλίο του Έκο παρόλο πού κάτι με σπρώχνει να τα διαβάσω όλα. Τη Λοάνα δεν την έχω διαβάσει ακόμα αλλά αν λες πως είναι το χειρότερό του με διαφορά... Χμμμ...
Posted by: Estrella at August 11, 2006 6:31 PM
ευχαριστώ για το σχόλιό σου Estrella . Its only my opinion, others may think differently (και ως γνωστόν, περι ορέξεως κολοκυθόπιττα).
Είδα πως μένεις στο LA. είναι η αγαπημένη μου πόλη στις ΗΠΑ, και δυστυχώς έχω μείνει εκεί μόνο 3 μήνες (έμενα κοντά στην Hermosa Beach).
Posted by: Basileios at August 14, 2006 7:47 AM
Να και κάποιος που βρίσκει το LA ενδιαφέρον! Συνήθως ο κόσμος το σνομπάρει και δεν καταλαβαίνω γιατί, εντάξει, θα μου άρεσε να μένω East Coast αλλά και το LA έχει τα καλά του και είναι ουκ ολίγα. Το κλίμα, ο ωκεανός, οι πολιτιστικές εκδηλώσεις, η νυχτερινή ζωή, οι δυνατότητες εξέλιξης επαγγελματικά κι άλλα κι άλλα κι άλλα...
Η γνώμη σου για το βιβλίο έχει βαρύτητα γιατί συμφωνούμε γενικά για τον Έκο. Άλλωστε, μόνον οι υποκειμενικές απόψεις με ενδιαφέρουν.
Posted by: Estrella at August 14, 2006 6:53 PM
το LA μου αρ΄σεις πάρα πολύ γιατί δεν είναι μονοδιάστατη πόλη. Είναι πολλές πόλεις σε μία, η κάθε μια με τις ιδιαιτερότητές της και με τεράστιες διαφορές από βορά σε νότο και α΄πό ανατολή σε δύση. Μου θύμισε σε πολλά την Αθήνα (και όχι μόνο λόγω καιρού).
Πάνω από όλα μου αρέσει το laid back attitude που έχει όλη η περιοχή που δεν συγκρίνεται με καμιά περιοχή των ΗΠΑ.
Τώρα γιατί δεν μένω εκεί; Δεν είναι η καλύτερη πόλη για να μεγαλώνεις παιδιά.
Posted by: Basileios at August 16, 2006 6:50 AM
Ο χαρτοπόντικας τα είπε μια χαρά. Κι εμένα ο Έκο δε μου γεμίζει το μάτι ως λογοτέχνης, παρά το Όνομα του Ρόδου. Το Νησί και τη Λοάνα, πάντως ούτε καν διανοήθηκα να τα διαβάσω: τόσο με απογοήτευσαν οι περιλήψεις στα οπισθόφυλλά τους.
Posted by: lazopolis at August 18, 2006 2:27 AM
@κατραμε: Κι εμένα μου έκανε εντύπωση ο χαρακτηρισμός του Αρανίτση. Υποθέτω οτι ο Έκο είναι απατεώνας, με διαφορετικό τρόπο από τον Νταν Μπράουν: ο δεύτερος γιατί χρησιμοποιεί την ερμητική προσέγγιση του κόσμου για να τα αρπάξει, και ο πρώτος, ακόμα πιο επικίνδυνα, γιατί σκέπτεται ως εάν η ερμητική προσέγγιση ήταν δυνατόν να αποτελέσει γνωστικό αντικείμενο. Αυτό για τον Αρανίτση (σύμφωνα με τον οποίον "αυτό που διαρκεί κατα μήκος του χρόνου είναι αυτό που παραμένει αινιγματικό, εκείνο την ισχυρή σημασία του οποίου αδυνατούμε να συλλάβουμε") είναι, φαντάζομαι, αφόρητα σκανδαλώδες.
Posted by: lazopolis at August 18, 2006 3:07 AM
Τώρα που έτυχε να ξαναμπώ μπλογκς και έπεσα πάνω στο παρόν δημοσίευμα, στέλνω όποιους δε βαριούνται να δουν τη δική μου αντίδραση στη Λοάνα, όπως την είχα ανεβάσει πέρσι στις "Βιβλιογνώμες". Το λινκ είναι http://vivlio.blogspot.com/2005/06/blog-post_111796881083423105.html
Μόνο ένα σχόλιο στα προλεχθέντα - ας μην επηρρεάζουν τα οπισθόφυλλα και το μαρκετιγκ των εκδοτών... κάθε κείμενο μπορεί να "βγάλει" κάτι σε/από κάθε αναγνώστη: μόνο που πρέπει πρώτα να διαβαστεί.
Καλή συνέχεια!
Posted by: dystropoppygus at August 21, 2006 10:47 AM