« July 2006 | Main | September 2006 »
August 30, 2006
Αταξία (επειδή καθάρισα το γραφείο μου μετά από 6 μήνες)
"Το γραφείο του ήταν ένα απόλυτο χάος. Χαρτιά, κιβώτια από δίσκους και κάρτες γραφικών, εργαλεία, εφημερίδες και περιοδικά, σημειώσεις και βιβλία σπαρμένα με τον απόλυτα άτακτο τρόπο του τυχαίου. Στίγματα από κυπελάκια καφέ δεξιά κι αριστερά, ψίχουλα από σάντουιτς σε στρώματα κάτω από τα χαρτιά, κακαδάκια από μύτη και ξύσματα μολυβιών σε συνάντηση με βιβλιάρια καταθέσεων πέτρες καλώδια και αριθμομηχανές. Ο παράδεισος του αρχαιολόγου που σε στρώματα προσπαθεί να ανακαλύψει το χρονικό στήσιμο του αρχαιολογικού χώρου μπροστά σε ένα γραφείο που θύμιζε ιστορικό μνημείο ιζηματογενών καταποντίσεων. Να μπορούσε να βρει κανείς οτιδήποτε μέσα στο χάος αυτού του γραφείου; Ίσως κάποιος με χρονολογική μνήμη, που κάποια από τα καταποντισμένα αντικείμενα αποτελόυν γι αυτόν strange attractors όλων των αντικειμένων που χρονολογικά στρώνουν τα δύο τετραγωνικά μέτρα του SATO."
Posted by Basileios at 2:08 PM | Comments (0)
August 28, 2006
Κλανιές και ουσία
Με χαρά ανακάλυψα πως αναζητήσεις στο Google και το Yahoo! εμφανίζουν στην πρώτη σελίδα το περσινό κείμενο 'Ο έρωτας και η κλανιά' με το γνωστό ποίημα του Sir John Suckling. Χαίρομαι που ο χώρος μου έχει πλέον μια πρωτιά (και μάλιστα μια πρωτιά που την εκφράζει).
Το μυστήριο είναι πως αυτό το ανακάλυψα ψάχνωντας τα στατιστικά όπου 8 επισκέπτες αυτό το μήνα ήλθαν στον χώρο μου ψάχνωντας για 'κλανιά'. Παιδιά είστε στο σωστό χώρο.
Enjoy it!
Posted by Basileios at 1:11 PM | Comments (2)
August 25, 2006
Never at Rest
Κάπου πάντα ένιωθα περίεργα διαβάζωντας μια βιογραφία. Ο συγγραφέας του έργου παραμερίζεται εντελώς και την θέση του αναλαμβάνει ο συγγραφέας της ζωής, το κεντρικό πρόσωπο της βιογραφίας, που και στην συγγραφή και στην ανάγνωση αποκλείει τον συγγραφέα και τον μετατρέπει σε ένα ψευδο-μέντιουμ μεταφοράς πληροφορίας.
Όσο αόρατος κι αν είναι όμως ο συγγραφέας παίζει ρόλο ηθοποιού και σκηνοθέτη μαζί για την μεταφορά του (πραγματικού) δράματος πάνω στην σκηνή της ανάγνωσης. Κι αν μερικές φορές μιλάμε για ψυχολογικά προβλήματα ηθοποιών που ζουν ένα ρόλο περισσότερο από όσο πρέπει τι θα πρέπει να έζησε ο Richard Westfall γράφωντας για περισσότερα από 20 χρόνια την βιογραφία του πιο σημαντικού προσώπου του δυτικού πολιτισμού του Νεύτωνα;
O Νεύτωνας δεν ήταν εύκολη προσωπικότητα. Μοναχικός, παρανοϊκός, τρελός στο τέλος από τις αναθυμιάσεις του υδράργυρου που ανέπνεε κατά τα αλχημικά του πειράματα, μέλος της κοσμικής ζωής του Λονδίνου, παρθένος και με μια ζωή γεμάτη τσακωμούς και διαφορές που έφταναν σε απόλυτο βαθμό και έσπρωχναν σε δρματικές θέσεις αυτούς που είχαν την ατυχία να βρίσκονται γύρω του εκπνέει παρ' όλα αυτά μια ευφυία μοναδική που παρόμοια της δεν συναντήθηκε ποτέ ξανά. Πως να περάσεις όλα αυτά σε ένα χαρτί, να ζήσεις για 20τόσα χρόνια μέσα από αυτό το πρόσωπο και να μείνεις αλώβητος; Κι αν η βιογραφία του Westfall αποτελεί το τεράστιο και μοναδικό επιστημονικό (και όχι μόνο) πορτραίτο του Νεύτωνα η παλιώτερη ψυχογραφική βιογραφία του από τον Frank Manuel είναι αυτή που δείχνει την επίδραση που πρέπει να είχε ο Νεύτωνας πάνω στην ζωή του Westfall.
O Richard Westfall πέθανε πριν δέκα χρόνια.
Η A.S. Byatt έγραψε πριν λίγα χρόνια το A biographer's tale. Δεν είναι για τον Westfall μα ίσως για όλους τους αόρατους βιογράφους που ζουν μέσα από τα πρόσωπα της βιογραφίας τους.
Posted by Basileios at 12:54 PM | Comments (0)
August 24, 2006
Αρχαίοι Έλληνες Φιλόσοφοι και Αρχή της Αβεβαιώτητας
"Ποτέ ένας Ίωνας φιλόσοφος δεν θα μπορούσε να φανταστεί την αρχή της αβεβαιότητας. Ξυπνάς το πρωί στην Ιωνία και ο ήλιος είναι τόσο λαμπερός που βλέπεις με βεβαιότητα όλα τα νησιά του Αιγαίου ως και την ηπειρωτική Ελλάδα. Στην Γερμανία σαν ξυπνήσεις το πρωί, από την κακοκαιρία δεν είσαι βέβαιος αν είναι κει το απέναντι πεζοδρόμιο"
Posted by Basileios at 10:33 AM | Comments (0)
August 23, 2006
Tonempfindungen
Χάσαμε κάτι πηγαίνωντας από τις αναλογικές ηχογραφήσεις (βινύλιο) στις ψηφιακές και στον διακριτό ήχο;
Χάσαμε κάτι περισσότερο απαλείφωντας από τον ήχο συχνότητες που δεν ακούει το ανθρώπινο αυτί για να χωρέσουμε έναν Beethhoven σε ένα CD;
Ο ήχος, η ακοή είναι η πιό δύσκολη αίσθηση. Η αίσθηση που δεν μπορεί να περιγραφεί, παρά μόνο αναλύοντας την σε άπειρους βασικούς ήχους, σε μια μηχανικά φτιαγμένη ανάλυση Fourier στο εσωτερικό του αυτιού.
Μηχανικά μέρη, αναλογικά, με καταστάσεις αδράνειας, ανάδρασης ιδιοταλάντωσης. Υπολογιστές με σφάλματα και με επιστροφές σημάτων σε έναν εγκέφαλο που καταγράφει τα πάντα.
Μερικές φορές αυτά που οι αισθήσεις δεν καταγράφουν κάνουν την διαφορά.
Posted by Basileios at 6:54 AM | Comments (3)
August 21, 2006
'Against the Day', Thomas Pynchon
Κι έτσι οι φήμες φαίνεται να είναι κάτι παραπάνω από αληθινές και ο Pynchon μου έκανε ένα δώρο γενεθλίων: λίγες μέρες πριν τα γενέθλιά μου θα εκδοθεί το νέο του βιβλίο Against the Day. 1040 σελίδες με το συνηθισμένο πυκνό κείμενο που αφορά μαθηματικούς, χαοτικές καταστάσεις, αναρχικούς στις αρχές του 20ου αιώνα. Για άλλη μια φορά ο Πυντσόν γράφει - φαίνεται τουλάχιστον - για την Αμερική, για μια περίοδο ανάπτυξης που δένει με όλα τα προηγούμενα βιβλία του. Ας το δούμε χρονολογικά:
- Mason & Dixon: H Αμερική γεννιέται. Τα σπέρματα που θα μορφοποιήσουν την συνέχεια.
- Against the Day: H νηπιακή Αμερική μεγαλώνει. Τρέλα αλλά με μέθοδο μέσα της.
- Gravity's Rainbow. Η αρχή της παντοδυναμίας.
- The Crying of Lot 49. H παντοδυναμία. Αλλά κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο.
- Vineland. To σάπιο.
(Εξαιρείται το V. από την λίστα. Είναι με την σειρά του όμως ένα σπέρμα για όλα τα υπόλοιπα).
Αλλά βέβαια κάθε του βιβλίο είναι και για μια επιστήμη (ή μάλλον έναν τομέα της Φυσικής) και εδώ στο Against the Day που μιλάμε για χρόνια μεταβολής και αλλαγών είμαι περίεργος γι' αυτό που θα βρω μέσα από τις σελίδες του σε αυτό το επίπεδο.
Κι όπως μας προετοιμάζει ο Πύντσον στην εισαγωγή που φαίνεται ο ίδιος να έγραψε θα πρέπει να προσέχουμε, γιατί η λογοτεχνία δεν είναι πάντα η ζωή, αν και ο σκοπός της είναι να φτάξει την ζωή με δυο τρεις αλλαγούλες...
Εις αναμονή.
Back in 1899, not long after the terrible cyclone that year which devastated the town, Young Willis Turnstone, freshly credentialed from the American School of Osteopathy, had set out westward from Kirksville, Missouri, with a small grip holding a change of personal linen, an extra shirt, a note of encouragement from Dr. A. T. Still, and an antiquated Colt in whose use he was far from practiced, arriving at length in Colorado, where one day riding across the Uncompahgre plateau he was set upon by a small band of pistoleros. "Hold it right there, Miss, let's have a look at what's in that attractive valise o'yours."
"Not much," Willis said.
"Hey, what's this? Packing some iron here! Well, well, never let it be said Jimmy Drop and his gang denied a tender soul a fair shake now, little lady, you just grab ahold of your great big pistol and we'll get to it, shall we." The others had cleared a space which Willis and Jimmy now found themselves alone at either end of, in classic throwdown posture. "Go on ahead, don't be shy, I'll give you ten seconds gratis, 'fore I draw. Promise." Too dazed to share entirely the gang's spirit of innocent fun, Willis slowly and inexpertly raised his revolver, trying to aim it as straight as a shaking pair of hands would allow. After a fair count of ten, true to his word and fast as a snake, Jimmy went for his own weapon, had it halfway up to working level before abruptly coming to a dead stop, frozen into an ungainly crouch. "Oh, pshaw!" the badman screamed, or words to that effect.
"¡Ay! Jefe, jefe," cried his lieutenant Alfonsito, "tell us it ain' your back again."
"Damned idiot, o' course it's my back. Oh mother of all misfortune—and worst than last time too."
"I can fix that," offered Willis.
"Beg your pardon, what in hell business of any got-damn punkinroller'd this be, again?"
"I know how to loosen that up for you. Trust me, I'm an osteopath."
"It's O.K., we're open-minded, couple boys in the outfit are evangelicals, just watch where you're putting them lilywhites now—yaaagghh—I mean, huh?"
"Feel better?"
"Holy Toledo," straightening up, carefully but pain-free.
"Why, it's a miracle."
"¡Gracias a Dios!" screamed the dutiful Alfonsito.
"Obliged," Jimmy guessed, sliding his pistol back in its holster.
(από την Gaddis mailing list υποτιθέμενο τμήμα του Against the Day...)
Posted by Basileios at 9:46 AM | Comments (14)
August 18, 2006
Σκοτώνοντας τον βασιλιά
Είσαι ένας μονόχνωτος Άγγλος. Ο βικτωριανισμός αναβλύζει από πάνω σου, το Trinity είναι όλος σου ο κόσμος. Ταξίδεψες μονάχα στην Ιταλία και στη Ελλάδα, τις είδες και τις δύο διαλυμένες από εμφύλιο σπαραγμό και αφ' υψηλού πέρασες πίσω στο χρόνο. Αυτό που έβλεπες ήταν μονάχα το ερείπιο από κάτι που θαύμασες κάποτε, κι αυτό ήθελες να ανακαλύψεις.
Και έτσι ξεκινάς, προσπαθώντας να καταλάβεις μια μονάχα τελετουργία, και ανακαλύπτεις μέσα στην προφάνεια των πραγμάτων επιστήμες, μύθους θρησκείες και πρόσωπα, τμήματα της δικιάς σου κουλτούρας, αίτια και αφορμές για τον βικτωριανισμό σου. Δώδεκα τόμους αργότερα αντιλαμβάνεσαι το ότι το έργο σου δεν θα διαβαστεί ποτέ. Η γυναίκα σου με ένα ψαλίδι κόβει κομμάτια από το έργο σου φτιάχνει ένα κολάζ στερώντας μας τις ζυγές (ή ήταν οι μονές;) σελίδες.
Χιλιάδες χρόνια αργότερα ζεις ξεχασμένος.
Τι κι αν έκανες λάθος; Η λήθη είναι πιο εύκολη από την αλήθεια.
Posted by Basileios at 8:43 AM | Comments (2)
August 14, 2006
20,000 λέξεις υπό το κείμενο
Είχα να αγγίξω το χαρτί κάπου έντεκα μήνες. Απλός φόρος τιμής σε όλα τα μισοτελειωμένα κείμενα όλων των συγγραφέων που δεν είχαν την δύναμη να τα τελειώσουν.
20,000 λέξεις μετά, το κείμενο συνεχίζεται.
Posted by Basileios at 9:33 AM | Comments (2)
August 10, 2006
'Η μυστηριώδης φλόγα της βασίλισσας Λοάνα', Ουμπέρτο Έκο
Σε μια γωνιά της βιβλιοθήκης μου έχω μαζεμένα - σχεδόν - όλα τα βιβλία του Ουμπέρτο Έκο. Πρωτοδιάβασα το Όνομα του Ρόδου το 1986 και ο θαυμασμός μου για τον συγγραφέα έμεινε σχεδόν αμετάβλητος ως και σήμερα. Πως θα μπορούσε κάποιος που έγραψε ένα αριστούργημα να γράφει άσχημα; Έτσι δεν είναι;
Όμως, μετά το Όνομα του Ρόδου ακολούθησε το κουραστικό Εκκρεμές του Φουκώ, το αδύναμο Νησί της Επόμενης Μέρας και τώρα η εντελώς απογοητευτική Λοάνα. Αυτό είναι με διαφορά το χειρότερο από τα βιβλία του που έχω διαβάσει, όχι τόσο επειδή συμβαίνει κάτι λάθος με την ιστορία, αλλά επειδή το σύνολο δένει άσχημα την χιλιοειπωμένη (με διαφορετικό τρόπο πρέπει να ομολογήσω) ιστορία της διήγησης ανθρώπου σε κώμα.
Η Λοάνα παίζει με ένα θέμα πολύ αγαπητό στον Έκο τον συγκερασμό 'λόγιας' και πόπ κουλτούρας μέσα σε έναν άνθρωπο που ψάχνει να βρεί την χαμένη μνήμη του μέσα από τα ψήγματα του παρελθόντος. Ταυτόχρονα είναι και το πιο ιταλικό από τα έργα του, όχι μόνο γιατί αναφέρεται σε αντικείμενα της ιταλικής ποπ κουλτούρας της δεκαετίας του 40 (πολλά από τα κόμιξ είχαμε και μεις στην Ελλάδα) αλλά και γιατί ταυτόχρονα ασχολείται και με την ιταλική συνείδηση τον καιρό του φασισμού και του πολέμου.
Ακούγεται ενδιαφέρον; Σίγουρα, αλλά οι 590 σελίδες της ελληνικής έκδοσης είναι πάρα πολλές για να κρατήσουν το ενδιαφέρον για ένα τέλος που είναι λίγο πολύ προδιαγεγραμμένο από την πρώτη σελίδα.
Posted by Basileios at 6:50 AM | Comments (17)
August 7, 2006
'The Magus', John Fowles
Ονειρευτείτε μια εποχή που οι εγγλέζοι εκτός Αγγλίας ήταν κάτι διαφορετικό από τους αλκοολικούς troublemakers που γνωρίζουμε σήμερα. Είναι 1950, η Αγγλία μόλις έπαψε να είναι αυτοκρατορία (και μαζί έχασε και την παντοδυναμία της)και ο Εγγλέζος λίγο gentleman, λιγο intellectual, περιπλανάται στον κόσμο ψάχνωντας - μάταια ο έρημος - να βρει τον εαυτό του.
Αυτό είναι το υπόβαθρο πίσω από τον 'The Magus' του John Fowles για μια ιστορία που εκτυλίσσεται στο ελληνικό νησί Φράξος (πρόκειται για τισ Σπέτσες). Η Ελλάδα του τότε είναι μια περίεργη ελλάδα που έχει τα δύο άκρα: χωρικούς και μεγιστάνες και η μεσαία της τάξη είναι λίγο πολύ ανύπαρκτη. Αν και ο John Fowles έζησε στις Σπέτσες για αρκετό διάστημα το ελληνικό Hollywood της εποχής φαίνεται να αναδεικύεται μέσα από το βιβλίο λίγο πολύ σαν να βλέπει κανείς στο χαρτί την Ελλάδα στο 'παιδί και το δελφίνι' ή ίσως σε κάποια σημεία στον Zorba (δεν είναι μάλλον τυχαίο πως στην ταινία 'The Magus' τον ρόλο του μεγιστάνα τον έπαιξε ο Athony Quinn). Αλλά τελικά το ίδιο το έργο είναι μάλλον μια διασταύρωση κάποιας ταινίας του Kubrick που ποτέ δεν έγινε, με 'Το αγκίστρι'.
Ύστερα από όλα αυτά έρχεται η καθ' αυτό πλοκή του έργου που σήμερα φαντάζει μάλλον συνηθισμένη και γεμάτη από κλισέ αλλά για την δεκαετία του 1960 πού πρωτοεκδόθηκε το έργο θα φαινόταν εξαιρετικά ριζοσπαστική σαν ψυχολογικό πείραμα πάνω στον ήρωα και τον αναγνώστη. Φυσικά και σήμερα διαβάζεται αντίστοιχα όμορφα αλλά χάνει στο ψυχολογικό σοκ που σκόπευε ο Fowles όταν το πρωτοέγραψε.
Ίσως να περίμενα περισσότερα από το βιβλίο απ' όσα πήρα τελικά. Είναι όμως το μόνο βιβλίο που διάβασα τα τελευταία δύο χρόνια που χρήζει δεύτερης ανάγνωσης. Αυτή τη στιγμή νομίζω πως το ώριμο Daniel Martin του Fowles είναι απείρως καλύτερο. Η δεύτερη ανάγνωση ίσως να με βγάλει λανθασμένο.
Posted by Basileios at 7:09 AM | Comments (8)