« April 2006 | Main | June 2006 »
May 31, 2006
Δεκάξι λεπτά που (δεν;) άλλαξαν τον κόσμο: Un Chien Andalou
Το ξέρεις πως πρέπει να προετοιμαστείς για ένα σοκ. Όχι γιατί έχεις διαβάσει ή ακούσει τόσα πολλά για το Un Chien Andalou αλλά γιατί στα πρώτα 10 δευτερόλεπτα της ταινίας στην μελαγχολική ερωτική σκηνή μια φαλτσέτα κόβει ένα μάτι στα δύο. Καλώς ήρθατε στον κόσμο των ονείρων, στον κόσμο του εφιάλτη που δεν έχει όρια, στον κόσμο που η τέχνη δεν είναι τα όμορφα σχεδιασμένα πρόσωπα, αλλά ο τρόμος και ίσως ίσως η ίδια η ασχήμια.
Για τα επόμενα 15 λεπτά θα δεις σκηνές ασύνδετες (ίσως), στην μουσική υπόκρουση από δύο ταγκό και την ερωτική σκηνή από τον Τριστάνο και την Ισόλδη και θα σοκαριστείς, θα μπερδευτείς, θα γελάσεις, θα κοροϊδέψεις, θα προσπαθήσεις να καταλάβεις τους οιοδήποτε φρουδικούς συμβολισμούς. Είναι όμως 1929,
και η ταινία είναι η πιο ερωτική ταινία που έχει φταχτεί ποτέ. Μιλά για τον έρωτα όπως δεν μίλησε άλλη ταινία και καμία άλλη ταινία δεν πρόκειται να μιλήσει (στο πλαίσιο της εποχής της) έτσι για τον έρωτα.
Παππού Bunuel τελικά δεν θα χρειαζότανε να κάνεις τίποτε άλλο στην ζωή σου. Το νόημα της ζωής τελικά έρχεται μόνο από μιά πράξη. Άφησε τις πέτρες από την τσέπη σου και υποκλίσου.
Posted by Basileios at 8:55 AM | Comments (1)
May 26, 2006
Dorothy Parker για την πεσμένη μου διάθεση.
Razors pain you; Rivers are damp;
Αcids stain you; And drugs cause cramp.
Guns aren't lawful; Nooses give;
Gas smells awful; You might as well live.
Résumé
Posted by Basileios at 11:06 AM | Comments (1)
May 25, 2006
H ημέρα της πετσέτας (για τον πολύ Douglas Adams)
Σήμερα είναι 'η ημέρα της πετσέτας', του αντικειμένου που μοστράρει από τα πιο σημαντικά στο multi-media αριστούργημα The Hitch-Hikers Guide to the Galaxy του Douglas Adams.
A towel, it says, is about the most massively useful thing an interstellar hitch hiker can have. Partly it has great practical
value - you can wrap it around you for warmth as you bound across the cold moons of Jaglan Beta; you can lie on it on the brilliant marble-sanded beaches of Santraginus V, inhaling the heady sea vapours; you can sleep under it beneath the stars which shine so redly on the desert world of Kakrafoon; use it to sail a mini raft down the slow heavy river Moth; wet it for use in hand-to-hand-combat; wrap it round your head to ward off noxious fumes or to avoid the gaze of the Ravenous Bugblatter Beast of Traal (a mindboggingly stupid animal, it assumes that if you can't see it, it can't see you - daft as a bush, but very ravenous); you can wave your towel in emergencies as a distress signal, and of course dry yourself off with it if it still seems to be clean enough.
More importantly, a towel has immense psychological value. For some reason, if a strag (strag: non-hitch hiker) discovers that a hitch hiker has his towel with him, he will automatically assume that he is also in possession of a toothbrush, face flannel, soap, tin of biscuits, flask, compass, map, ball of string, gnat spray, wet weather gear, space suit etc., etc. Furthermore, the strag will then happily lend the hitch hiker any of these or a dozen other items that the hitch hiker might accidentally have "lost". What the strag will think is that any man who can hitch the length and breadth of the galaxy, rough it, slum it, struggle against terrible odds, win through, and still knows where his towel is is clearly a man to be reckoned with.
Για τα ταξίδια που συνεχίζονται...
Posted by Basileios at 1:25 PM | Comments (6)
'Seven Pillars of Wisdom', T.E. Lawrence
Υπάρχει κάτι που τραβάει τους ανθρώπους στον πόλεμο. Η αίσθηση και η ανατριχίλα της μάχης φαίνεται να δρουν σαν γάντι πάνω στα γονίδιά μας. Ο άνθρωπος σαν ον πάνω στον πλανήτη δεν είναι άνθρωπος-σοφός μα άνθρωπος-μαχητής. Ένα ον που χρειάστηκε να παλέψει με σημεία και τέρατα (και πάνω από όλα ίσως με τον φόβο του τον ίδιο για να συνδέσουμε με τα δυο προηγούμενα κείμενα) για να είναι κυρίαρχος του πλανήτη.
Φορές φορές ένας πνευματικός άνθρωπος αισθάνεται τόσο απελπισμένος από την βαρετή ζωή του χαρτοπόντικα που σβήνει τα πάντα για ένα μπαρουτοκάπνισμα. Είτε αυτό εκδηλώνεται σαν μια κόντρα στην βούτα, είτε σαν μια οργή για τους γύρω του συνανθρώπους.
Στην περίπτωση του T.E. Lawrence (της Αραβίας) – αλλά και του Wittegnstein - ο πόλεμος ήταν συνυφασμένος με την ίδια του την ύπαρξη. Η μάχη δεν μπορεί να ξεχωριστεί από την προσωπικότητά του και το Seven Pillars of Wisdom είναι ένα μικρό ευαγγέλιο για μια σοφία, μια επιμονή και μια αυταπάρνηση που μόνο ένας τρελός εγγλέζος με ψυχολογικά προβλήματα θα μπορούσε να αντέξει.
Το βιβλίο πέρασε από τρεις εγγραφές, ένα χαμένο χειρόγραφο στον σταθμό του Reading, μια ιδιωτική εκτύπωση, ένα κατακρεούργημα ως εντυπωσιακή ταινία (that gives the wrong picture) και μια ανώμαλη προσγείωση για το κατά πόσο εμπλέκονται τα γεγονότα με την φαντασία του παρανοϊκού Lawrence.
Για μένα είναι απλώς το βιβλίο που χαρίζω σε ανθρώπους που χρειάζονται να είναι μαχητές.
Posted by Basileios at 6:26 AM | Comments (3)
May 20, 2006
Μια μικρή ιστορία τρόμου
Ήρθε η σειρά της. Η καρδιά της άναψε καθώς προχώρησε. Δεν μετρούσε τίποτε άλλο κείνη τη στιγμή. Σκέφτηκε τα πρόσωπα, σκέφτηκε όλα όσα την έφεραν εκεί εκείνη τη στιγμή. Προσπάθησε να τα ξεχάσει να συγκεντρωθεί. Στάθηκε. Κοίταξε τα πόδια της. Τα φώτα την τύφλωσαν και η μουσική άρχισε να παίζει. Δεν μπόρεσε να αρθρώσει λέξη.
Posted by Basileios at 4:42 PM | Comments (1)
May 19, 2006
Περί φόβου (διαβάζωντας το It του Stephen King)
Σκόπευα να γράψω γι' αυτό με το τέλος της ανάγνωσης αλλά αυτό το κείμενο επισπέυδει τις διαδικασίες... Αφιερωμένο λοιπόν και στον Stephen King μα και στον old boy...
Η ουσία είναι πως δεν έχω ξαναδιαβάσει βιβλίο τρόμου και οι ταινίες τρόμου με κάνουν πάντα να γελώ και όχι να φοβάμαι. Το πείραμα της ανάγνωσης του It με αφήνει με μια ευχάριστη έκπληξη. Περίμενα να βρω έναν μέτριο συγγραφέα που στηρίζει την φήμη του στην πλοκή τρόμου και αντί γι' αυτό απαντώ έναν συγγραφέα πολλών επιπέδων, με εξαίρετη γλώσσα και συν τοις άλλοις φάτσα κάρτα στην πρώτη σελίδα του βιβλίου ένα ρητό από τον Σεφέρη: 'Old friend what are you looking for?/ After those masny years abroad you come/ with images tended / under foreign skies/ Far away from your own land.'.
O φόβος δεν είναι πρόσωπο, δεν είναι το άγνωστο δεν είναι το απρόσμενο. Σε ένα βιβλίο που προσπαθεί να σου προκαλέσει τον φόβο να ιντριγκάρει την αδρεναλίνη σου, να σε οδηγήσει με τα λόγια στην κατάσταση του φόβου φαίνεται πως όλα είναι προβλεπόμενα, όλα είναι αργά, και όλα λειτουργούν σε ένα επίπεδο πολύ πιο βαθύ από την απλή εικόνα.
Ο φόβος είναι ένα σύμβολο, μια μορφή που δεν μπορεί ο νους να την αναγνωρίσει παρά μόνο αφού έχει συμβεί, γιατί δρά στο μυαλό του ερπετου, βαθιά μες στον εγκέφαλό μας, με συνδέσεις που δεν μπορούμε να κατευθύνουμε.
Κι ο συγγραφέας ενός βιβλίου τρόμου πρέπει να έχει μέσα του όλη την ψυχοσύνθεση που θα του επιτρέψει να φοβηθεί ο ίδιος διαβάζωντας το βιβλίο του, βγάζωντας μια έκλαμψη την στιγμή που αντιλαμβάνεται πως αυτό που γράφει συνειδητά θα προκαλέσει σε κάποιους τρίτους τον ασυνείδητο φόβο. Η αναγνώριση του φόβου ως φόβου είναι η epiphany, η κάθαρση και για τον συυγραφέα μα και για τον αναγνώστη.
Στο Ιt o Stephen King γράφει το παρακάτω (με μικροediting δικό μου):
All writers have a pipeline that goes down to the subconscious neglecting to mention that he doubted more as each year passed if there even was such a thing as a subconscious. But the man or woman who writes horror stories has a pipeline that goes further maybe... into the sub-subconscious, if you like,
Well there was something down there all right, but Bill though people had made much too big a deal out of a function which was probably the mental equivalent of your eyes watering when dust got in them or breaking wind an hour or so after dinner. The second metaphor was probably the better of the two, but you couldn't very well tell interviewers that as far as you are concerned such things as dreams and vague longings and sensations like deja-vu really come down to nothing more than a bunch of mental farts'
Ο φόβος ναι είναι κι αυτός μια πνευματική κλανιά αλλά - όπως και με το χιούμορ που έγραψα προχτές - μόνο μια ιδιοφυία μπορεί να κάνει μια κλανιά να φαίνεται σαν τέχνη.
Posted by Basileios at 9:27 AM | Comments (9)
May 12, 2006
Does Humour Belong in Music? (in Writing? in Sex? in Life?)
Έγραψα πριν δυο μέρες για τον Ζάππα και θυμήθηκα το άλμπουμ/ντοκυμαντέρ του 'Does Humour Belong in Music?'. Από τον άνθρωπο που κατ' εξοχήν έκανε χιούμορ σε όλες τις εκφράσεις της ζωής του και που έπαιρνε μόνο την μουσική του στα σοβαρά το ερώτημα είναι ίσως ρητορικό.
Tο ακόμη προηγούμενο άρθρο ήταν για τα γενέθλια του Πύντσον ενός ανθρώπου που τα έργα σφύζουν από ζωή και από χιούμορ. Ολόκληρη η ιστορία του Gravity's Raibow φαντάζει ένα αστείο, με αποδέκτες όχι μόνο τους ήρωες του έργου μα και τον αναγνώστη. Και το ίδιο λίγο πολύ ισχύει και για το Finnegans Wake, για το Moby Dick, για τα έργα του Faulkner, για τα έργα του Rushdie (να μην μιλήσω για το Infinite Jest του Wallace).
To χιούμορ, το αστείο (και όχι η πλάκα, αν και στην περίπτωση του Πυντσόν υπάρχουν καταστάσεις απόλυτης πλάκας) έχει μια περίεργη θέση τόσο στην μουσική, όσο και στο γράψιμο όσο και στην ίδια την ζωή. Η 'έννοια του χιούμορ' (sense of humour) στην ζωή είναι περίεργο πράγμα. Μαθηματικά μιλώντας το χιούμορ είναι μια καταστροφή, μια πτώση από ένα mode σκέψης σε ένα άλλο που γίνεται απότομα και χωρίς επιστροφή (ποτέ ένα αστείο δεν είναι το ίδιο με την πρώτη φορά που το άκουσες), προκαλώντας το γέλιο ή την ευχαρίστηση. Είναι ταυτόχρονα ίσως από τις πιο δύσκολες λειτουργίες της σκέψης μια που η δημιουργία του εξυπακούει πολλαπλή πρόγνωση του αποτελέσματος του σε πολλά επίπεδα (λές ένα αστείο γιατί πιστεύεις-ξέρεις πως ο άλλος θα γελάσει).
Στο γράψιμο, στην μουσική, στον έρωτα, σε όλες τις δημιουργικές εκφάνσεις του ανθρώπινου νου το χιούμορ είναι ιδιότητα ακόμη πιο δύσκολή και πολύπλοκη να την αποκτήσει και να την χειριστεί κανείς. Από εμπειρία μιλώντας είναι έυκολο να γράψει κανείς μια βαρετή ιστορία, μια μονότονη διήγηση, μα είναι εκθετικά πιο δύσκολο να πλουτίσει την ιστορία με ένα προσωπικό χιούμορ (όχι με πλάκα!) που να προκαλέσει γενικότερα το πλήθος των αναγνωστών.
Γι' αυτόν τον λόγο ακριβώς βγάζω το καπέλο στους καλλιτέχνες που μπορούν να χειρίζονται το χιούμορ με τέτοιο δημιουργικό τρόπο. Ίσως γι αυτούς να είναι εύκολο και αυτόματο να το κάνεις, αλλά στις μεγαλοφυίες του μεγέθους του Πύντσον, του Ζάππα, του George Best, του Rushdie όλα θα φαίνονται εύκολα.
Posted by Basileios at 6:22 AM | Comments (5)
May 10, 2006
'Civilization Phaze III', Frank Zappa
Άργησα να γνωρίσω τον Frank Zappa. Ξεκίνησα να ακούω την μουσική του κάπου στα 25 μου με αρκετά χρόνια 'καθυστέρηση'. Σήμερα πού έχω ακούσει όλα (πάνω από 50) τα άλμπουμ που έβγαλε με το όνομα του ή σαν Mothers of Invention πάμπολες φορές αναγνωρίζοντας συγχορδίες και 'off-tunes' από άλλα έργα αναδύεται μια μουσική μεγαλοφυία που δεν μπορώ να δω άλλο πρόσωπο δίπλα της στο τελευταίο μισό του 20 αιώνα. Ξεχωρίζω σαν magnum opus το Civilization Phaze III.
Αν και για τον παρθένο ακροατή της μουσικής του Ζάππα (είναι και από ελληνική γενιά, άρα ο εξελληνισμός απόλυτα αποδεκτος φαντάζομαι) οι ήχοι του synclavier μπορεί να ακούγωνται περίεργοι και οι διάλογοι να διακόπτουν την ροή του έργου σαν να πρόκειται για θεατρική παράσταση, η μουσική μπορεί να συγκριθεί σε δύναμη ένταση και αυθεντικότητα μόνο με τα καλύτερα κομμάτια του Stravinski ή του Schoenberg.
To Civilization Phaze III ταλαιπώρησε τον Ζάππα για πάνω από δέκα χρόνια καθώς προσπαθούσε παράλληλα να τελειοποιήσει την τεχνική του στο synclavier , ένα σύστημα σύνθεσης και οργάνωσης ήχων που, σήμερα μάλλον ακούγεται αρκετά προτόγονο και μεταλλικό ίσως για τα αυτιά του σημερινού εξοικιωμένου στην ηλεκτρονική μουσική ακροατή, αλλά στα χέρια του τελειομανή Ζάππα γίνεται συνώνυμο με το αριστούργημα του Civilization Phaze III. Ο Ζάππα είχε συλλογή από χιλιάδες ήχους για το synclavier που χρησιμοποίησε στο Civilization Phaze III και με τα δικά του λόγια:
"Anything you make up, can be played or typed by the machine. One of the things I'm using it for, is the creation of complex rhythms, that I can have executed accurately by different groups of instruments. With the Synclavier you can have every imaginable group of instruments play the most complex passages because the little fellows inside will always play it with a millisecond precision degree... Some things live musicians do and machines don't are good and some are bad. One of the good things live musicians do is improvise. They respond to the moment, and can play with more expression than a machine. (Not that a machine knows no expression, but I have to type in a lot of numbers to instantly get the same amount of expression as of a well rehearsed band)...Machines don't get drunk, stoned, or fired en don't need help to carry their families with them from here to everywhere in cases of emergency."
Κάτι μου λέει πως ο προγραμματιστής του synclavier του ο Τodd Υvega σαν απόλυτος geek θα είχε τα ίδια βίτσια με τον Ζάππα (κάπνιζε και έπινε πολύ καφέ).
To έργο δημοσιεύτηκε μετά τον θάνατο του Ζάππα και οι φήμες λένε πως εργαζότανε σε αυτό μανιακά έως το τέλος. Πιστεύω πως το έργο δεν θα τέλειωνε ποτέ αν ζούσε παραπάνω. Σαν παλίμψηστο θα συνέχιζε να μεταλάσσεται σε κάτι συνεχώς πιο εντυπωσιακό.
Σε κάθε περίπτωση, για όσους ξέρουν τον Frank Zappa μόνο από τα σόλο κιθάρα ή από τα πιο popular κομμάτια του Joe's Garage το Civilization Phaze III' μπορεί να αποτελέσει έκπληξη (ευχάριστη ή και δυσάρεστη). Σαν το Finnegans Wake του Joyce το Civilization Phaze III κρύβει περισσότερα από όσο μια 'έυκολη' πρώτη ακρόαση μπορεί να δώσει. Ήταν έργο ζωής για τον Ζάππα, είναι έργο ζωής και για τους ακροατές του.
Posted by Basileios at 11:03 AM | Comments (8)
May 8, 2006
Happy Birthday Mr. Pynchon
Πώς γιορτάζει αλήθεια ο 'κρυμμένος' συγγραφέας τα 69α του γενέθλια; Η σημερινή ημέρα για μένα είναι διπλή επέτειος. Εκτός από τα γενέθλια του, 'γιoρτάζω' εντελώς τυχαία τα 12 χρόνια από την ημέρα που πρωτοξεκίνησα να διαβάζω το Gravity's Rainbow. Από τότε έχουμε περάσει μαζί πάνω από δέκα αναγνώσεις του βιβλίου και έχω μοιραστεί μαζί του τις καλύτερες και τις χειρότερες στιγμές σ' αυτό το διάστημα.
Να πω την αλήθεια δεν μπορώ να φανταστώ τον Pynchon να είναι 69 χρονών ή να έχει την ηλικία του πατέρα μου. Μπορεί το τελευταίο του βιβλιο να έδειξε μια γραφή εντελώς διαφορετική από τα προηγούμενα βιβλία του που για μένα υποδείκνυε αυτήν την ηλικιακή και κειμενική μεστότητα (είχα γράψει και μια ανάλυση του βιβλίου για Το Βήμα τότε) αλλά διαβάζωντας τα τυχαία κείμενα που συνήθως 'πετάει' από δω κι από κει (σαν εισαγωγές βιβλίων, δίσκων ή σαν φωνή στου Simpsons πέρσι τέτοιο καιρό) νομίζω πως απέναντί μου έχω έναν συνομήλικό μου.
Χρόνια Πολλά κύριε Πυντσόν. Περιμένουμε το επόμενο βιβλίο.
Posted by Basileios at 6:27 AM | Comments (3)
May 7, 2006
'Και με το φως του λύκου επανέρχονται', Ζυράννα Ζατέλη
Δεν εγκαταλείπω ποτέ την ανάγνωση ενός βιβλίου που έχω ξεκινήσει αλλά σε αυτή την περίπτωση έφτασα πολύ κοντά στο να το κάνω. Το βιβλίο μου θύμισε τον λόγο που πριν αρκετά χρόνια σταμάτησα να διαβάζω - για μεγάλο διάστημα - σύγχρονους Έλληνες συγγραφείς.
Το συνονθύλευμα (ακατ)άσχετων ιστοριών που αποτελούν το βιβλίο αποτυχαίνει σε όλα του. Στην διήγηση, στην οργάνωση, στο δέσιμο των χαρακτήρων, στην ανάπτυξη της εποχής. Το βιβλίο δεν έχει αρχή μέση και τέλος, διαβάζεται το ίδιο προς όλες τις κατευθύνσεις.
Το βιβλίο είναι απόλυτα ανώριμο. 667 σελίδες κούρασης.
Posted by Basileios at 6:58 PM | Comments (7)
May 3, 2006
Για τα σύννεφα
και για τους ποιητές που γράφουν όταν βρέχει υπάρχει Η Λέσχη για Λάτρεις των Νεφών.
Αντιγράφω το Μανιφέστο της Λέσχης
Posted by Basileios at 11:37 AM | Comments (0)
May 2, 2006
Φίλος
Φίλος είναι αυτός που θα στο πεί, πως έχεις κολλημένη μουστάρδα στο αυτί σου.
Posted by Basileios at 11:21 AM | Comments (0)